प्रधानन्यायाधीश र रास्वपा सांसदको नाममा घुसको कारोबार, न्यायाधीशले बिचौलियालाई होटलमा भेट्न बोलाएको खुलासा

काठमाडौं । न्यायालय, राजनीति र सुरक्षा निकायका उच्चपदस्थ व्यक्तिहरूको नाम जोडिएको शंकास्पद आर्थिक कारोबार तथा अदालतमा विचाराधीन मुद्दामा घुसको चलखेलको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

बिचौलिया इनम सापकोटासँग सम्बन्धित भनिएका मोबाइल सन्देशमा बहालवाला प्रधानन्यायाधीश मनोजकुमार शर्मा, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद तथा पूर्वप्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) विश्वराज पोखरेल र सशस्त्र प्रहरीका बर्खास्तमा परेका एआईजी वंशी दाहालको नाम उल्लेख भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

त्यसैगरी, सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाल र सापकोटाबीच विवादास्पद कारोबारी समूहसँग सम्बन्धित मुद्दाबारे ह्वाट्सएप संवाद भएको तथा न्यायाधीशले उनलाई होटलमा भेट्न प्रस्ताव गरेको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको हो।

अमेरिकाको बैंक खातामा रकम जम्मा गर्ने संवादमा तीन उच्चपदस्थ व्यक्तिको नाम

सापकोटासँग सम्बन्धित भनिएको एउटा सन्देशमा जनवरी, नोभेम्बर र डिसेम्बर गरी तीन महिनाको रकमको हिसाब उल्लेख छ। सन्देशमा कुल १ लाख ९८ हजार ३३३ र कर कटाएपछि १ लाख ७४ हजार ३३३ हुने विवरण देखिएको छ। अमेरिकाको बैंक खातामा रकम जम्मा गर्ने प्रसंगसँग जोडिएको उक्त हिसाब अमेरिकी डलरमा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

ह्वाट्सएप कुराकानीमा प्रधानन्यायाधीश मनोजकुमार शर्मा, ओखलढुंगाबाट निर्वाचित रास्वपा सांसद तथा पूर्वएआईजी विश्वराज पोखरेल र सशस्त्र प्रहरीका एआईजी वंशी दाहालको नाम उल्लेख छ।

रकम अमेरिकामा रहेका सापकोटाका सालो नीराजन पाण्डेको नाममा रहेको भनिएको बैंक अफ अमेरिकाको खातामा जम्मा गर्न भनिएको छ। नेपालभित्रै रकम पठाउनुपरे सापकोटाकी श्रीमती कविता पाण्डेको बैंक खातालाई विकल्पका रूपमा उल्लेख गरिएको हो।

न्यायाधीश फुयाल र बिचौलिया सापकोटाबीच मुद्दाबारे संवाद

यस प्रकरणको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाल र बिचौलिया भनिएका इनम सापकोटाबीच भएको ह्वाट्सएप संवाद हो।

सार्वजनिक विवरणअनुसार सापकोटाको मिस्डकलपछि न्यायाधीश फुयालले पठाएको म्यासेजमा विवादास्पद कारोबारी दीपक भट्टको समूहसँग सम्बन्धित रोहित गुप्ताको मुद्दाबारे उल्लेख गरिएको छ। गुप्तालाई दुई करोड रुपैयाँ धरौटी मागिएको र शेखर गोल्छाका हकमा एक करोड रुपैयाँ धरौटीको प्रसंगसमेत छ।

विशेष अदालतले २८ साउनमा गुप्तालाई पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश दिएको थियो। त्यसविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा निवेदन परेपछि न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाल र श्रीकान्त पौडेलको संयुक्त इजलासले १७ भदौमा उक्त निर्णय उल्ट्याउँदै गुप्तालाई धरौटीमा रिहा गर्ने आदेश दिएको थियो।

ह्वाट्सएप संवादमा आदेशसँग सम्बन्धित जानकारी र सर्वोच्च अदालतको वेबसाइटको लिंकसमेत पठाइएको छ। संवाद भएको भनिएको समय र अदालतको आदेशको समय एउटै दिनसँग जोडिएकाले न्यायाधीश र मुद्दासँग सम्बन्धित बिचौलियाबीचको सम्पर्कको उद्देश्यबारे प्रश्न उठेको छ।

‘भोलि साँझ ७ बजे हिमालय होटलमा भेटौँ’

संवादको सबैभन्दा संवेदनशील पक्ष न्यायाधीश फुयालले सापकोटालाई भेट्न प्रस्ताव गरेको ह्वाट्सएप संवाद हो। फुयालले सापकोटालाई ‘भोलि साँझ ७ बजे हिमालय होटल, कुपण्डोलमा भेटौँ’ भन्ने म्यासेज पठाएका थिए। जवाफमा सापकोटाले भेट्न सहमति जनाउँदै आफू भर्खर ‘ल्याण्ड’ गरेको उल्लेख गरेका छन् ।

उक्त भेट वास्तवमै भएको थियो वा थिएन भन्ने विषयमा प्रहरीले होटलको सीसीटीभी फुटेज संकलन गरी अनुसन्धान गर्ने तयारी गरेको छ।

विचाराधीन मुद्दासँग सम्बन्धित व्यक्तिसँग न्यायाधीशको संवाद र भेटघाटको प्रस्ताव देखिनु न्यायिक आचरणका दृष्टिले संवेदनशील विषय हो। तर संवादको प्रामाणिकता, भेटको वास्तविक उद्देश्य र मुद्दाको निर्णयमा कुनै अनुचित प्रभाव परेको थियो वा थिएन भन्ने कुरा अनुसन्धानबाट स्पष्ट हुनेछ ।

इनम सापकोटा को हुन्, कसरी जोडिए उच्चपदस्थ व्यक्तिहरूसँग ?

झापाका ३० वर्षीय इनम सापकोटाको नाम पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराको मोबाइल जाँचपछि अनुसन्धानमा आएको हो। जबराको मोबाइलमा सापकोटासँग पटकपटक सम्पर्क भएको विवरण भेटिएपछि प्रहरीले उनको सम्पर्क सञ्जालबारे अनुसन्धान अघि बढाएको थियो।

सापकोटाको मोबाइलमा नेपाल प्रहरीका उच्च अधिकारी, बहालवाला तथा पूर्वन्यायाधीश, राजनीतिक व्यक्तित्व, कानुन व्यवसायी र विभिन्न मुद्दामा थुनामा रहेका व्यक्तिहरूसँग भएका संवाद भेटिएको अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरूको भनाइ छ।

प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार सापकोटाले मुद्दा अदालतमा मिलाइदिने र प्रहरी अधिकारीहरूको बढुवामा सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको देखिने ह्वाट्सएप संवादहरू फेला परेका छन्।

सापकोटालाई १४ असोजमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ गरिएको थियो। उनीमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आर्थिक कारोबारसँग सम्बन्धित कसुरमा अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।

चोलेन्द्रशमशेर जबरा, दीपक भट्ट र सुशील भट्टको सम्बन्ध

पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरा र सापकोटाबीचको सम्पर्कले अनुसन्धानलाई थप संवेदनशील बनाएको छ। सार्वजनिक विवरणअनुसार जबराको मोबाइलमा भेटिएको सम्पर्क विवरणपछि सापकोटाको खोजी गरिएको थियो। त्यसपछि उनको मोबाइलमा रहेका अन्य संवाद र सम्पर्कहरूको अनुसन्धान विस्तार गरिएको छ।

यसै क्रममा विवादास्पद कारोबारी दीपक भट्ट र उनको समूहसँग सापकोटाको सम्पर्क रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। भट्टमाथि धितोपत्रसम्बन्धी कसुर, बिमासम्बन्धी कसुर, बैंकिङ कसुर र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अभियोगमा विभिन्न मुद्दा विचाराधीन छ। सरकारले उनीविरुद्ध २७ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको सम्पत्ति कसुरजन्य कार्यबाट आर्जन गरेको अभियोगसहित बिगो दाबी गरेको छ।

भट्टका दाइ सुशील भट्टलाई समेत अनुसन्धानका क्रममा पक्राउ गरिएको छ।

विश्वराज पोखरेल र वंशी दाहालको नाम किन महत्त्वपूर्ण ?

अमेरिकाको बैंक खातामा रकम जम्मा गर्ने भनिएको संवादमा रास्वपा सांसद विश्वराज पोखरेल र सशस्त्र प्रहरीका एआईजी वंशी दाहालको नाम उल्लेख भएको विवरणले सुरक्षा निकाय र राजनीतिक वृत्तमा समेत प्रश्न उठाएको छ।

दाहाल सापकोटासँगको सम्पर्क र संवेदनशील सूचना आदानप्रदानसम्बन्धी आरोपपछि कारबाहीमा परेका थिए। उनलाई सूचना चुहाएको आरोपमा निलम्बनपछि बर्खास्त गरिएको छ।

त्यसैगरी, सापकोटाको सम्पर्क सञ्जालमा अन्य उच्च प्रहरी अधिकारीहरूको नामसमेत आएको छ। नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक दानबहादुर कार्की र एआईजी डा। राजन अधिकारीलाई समेत सरकारले यो मुद्दामा जोड्न खोजेको छ ।

कविता पाण्डेको खातादेखि विदेशस्थित सम्पत्तिसम्म अनुसन्धान

सापकोटासँग सम्बन्धित विवरणमा उनकी श्रीमती कविता पाण्डेको बैंक खातालाई नेपालभित्र रकम पठाउने सम्भावित विकल्पका रूपमा प्रयोग गरिएको छ। अमेरिकामा रहेको भनिएको बैंक खातासँगै उनको परिवारका सदस्यहरूको नाम जोडिनुले रकमको स्रोत र लाभग्राही पहिचान गर्न बैंकिङ अनुसन्धान आवश्यक देखाएको छ।

सार्वजनिक विवरणअनुसार सापकोटाको सिंगापुरमा कम्पनी र दुबईमा अपार्टमेन्ट रहेको जानकारीसमेत अनुसन्धानका क्रममा आएको छ। नेपालमा भएका सम्भावित आर्थिक कारोबारको रकम विदेशमा व्यवस्थापन गरिएको आशंकामा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।

न्यायिक निष्पक्षतामाथि उठेका गम्भीर प्रश्न

यस घटनाक्रमले मुख्यतः चार प्रश्न उठाएको छ।

पहिलो, अमेरिकाको बैंक खातामा रकम जम्मा गर्ने भनिएको ह्वाट्सएप संवादमा उल्लेखित रकमको वास्तविक स्रोत र प्रयोजन के हो ?

दोस्रो, प्रधानन्यायाधीश मनोजकुमार शर्मा, सांसद विश्वराज पोखरेल र एआईजी वंशी दाहालको नाम उक्त सन्देशमा किन उल्लेख भयो, र उनीहरूको त्यस कारोबारसँग कुनै प्रत्यक्ष सम्बन्ध छ कि छैन ?

तेस्रो, न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाल र सापकोटाबीच विवादास्पद मुद्दाबारे संवाद तथा होटलमा भेट्ने प्रस्तावको वास्तविक उद्देश्य के थियो ?

चौथो, सापकोटाको मोबाइलमा भेटिएका भनिएका संवाद, बैंक खाताको विवरण र विदेशस्थित सम्पत्तिबीच कुनै प्रमाणित आर्थिक वा संस्थागत सम्बन्ध छ कि छैन ?