काठमाडौं । सरकारले भारत, चीन र अमेरिकासहित १३ मुलुकका लागि राजदूत नियुक्त गर्न नाम सिफारिस गरेको छ। शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले विभिन्न १३ देशका लागि राजदूत नियुक्त गर्न सिफारिस गरेको हो।
परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले विभिन्न क्षेत्रका अनुभवी तथा विज्ञ व्यक्तिहरूलाई राजदूतका लागि सिफारिस गरिएको जानकारी दिए।
सरकारले सिफारिस भएका व्यक्तिहरूको नाम संसदीय सुनुवाइका लागि पठाउनेछ। सुनुवाइपछि सम्बन्धित मुलुकबाट सहमति प्राप्त गर्न प्रस्ताव पठाइनेछ। सम्बन्धित देशबाट सहमति प्राप्त भएपछि राष्ट्रपतिले राजदूत नियुक्त गर्नेछन्।
प्रस्तावित राजदूतहरूको परिचय
१. डा. निश्चलनाथ पाण्डे — भारतका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा। निश्चलनाथ पाण्डे नेपालका परराष्ट्र नीतिका विज्ञ हुन्। उनी हाल दक्षिण एसियाली अध्ययन केन्द्रका निर्देशक छन्। यसअघि उनले परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गतको परराष्ट्र मामला अध्ययन प्रतिष्ठानको कार्यकारी निर्देशक तथा राष्ट्रिय योजना आयोगका सल्लाहकारका रूपमा काम गरेका थिए। उनी सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगका विज्ञ र उच्चस्तरीय परराष्ट्र नीति कार्यदलका सदस्यसमेत थिए।
डा. पाण्डेले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा विद्यावारिधि तथा कानुनमा स्नातक गरेका छन्। उनले भारत, सिंगापुर, जर्मनी र बेलायतका विभिन्न विश्वविद्यालय तथा संस्थामा अनुसन्धान र प्राध्यापनसम्बन्धी जिम्मेवारी सम्हालेका छन्। उनका नेपालका परराष्ट्र नीति तथा क्षेत्रीय सहकार्यसम्बन्धी विभिन्न पुस्तक तथा लेख प्रकाशित छन्।
२. डा. कल्याणराज शर्मा — चीनका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. कल्याणराज शर्मा नेपाल–चीन सम्बन्धका विज्ञ तथा अर्थशास्त्री हुन्। उनले चीनको फुदान विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका छन्। प्राज्ञिक क्षेत्र, संस्थागत व्यवस्थापन तथा नेपाल–चीन नीतिगत सहकार्यमा उनको दुई दशकभन्दा बढीको अनुभव रहेको छ।
उनी फुदान विश्वविद्यालयका पूर्वविद्यार्थीहरूको नेपाली संस्था, नेपाल–चीन मैत्री मञ्च तथा नेपालका चीन अध्ययन विज्ञहरूको परिषद्का अध्यक्ष छन्। काठमाडौं विश्वविद्यालयमा अतिथि अनुसन्धाताका रूपमा काम गरेका उनले चीनमा व्यवसायसम्बन्धी विषय अध्यापनसमेत गर्दै आएका छन्। नेपाल–चीन आर्थिक कूटनीति, व्यापार तथा बेल्ट एन्ड रोड सहकार्यका विषयमा उनी जानकार मानिन्छन्।
३. चिरनजंग थापा — अमेरिकाका लागि प्रस्तावित राजदूत
चिरनजंग थापा राष्ट्रिय सुरक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका विज्ञ हुन्। सुरक्षा नीति, संकट व्यवस्थापन तथा कूटनीतिमा उनको दुई दशकको अनुभव छ। उनले कोलम्बिया विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा स्नातकोत्तर तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्नातक गरेका छन्।
सन् २०१७ देखि उनी अक्सफाममा एसियाका लागि क्षेत्रीय सुरक्षा सल्लाहकारका रूपमा कार्यरत छन्। यसअघि उनले सेफरवर्ल्ड तथा एसिया फाउन्डेसनमा सुरक्षा र न्यायसम्बन्धी जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। उनले नेपालका रक्षा मन्त्रालय, राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्, नेपाली सेना र नेपाल प्रहरीलाई विभिन्न विषयमा परामर्श दिएका छन्।
४. पूर्वप्रधानसेनापति गौरव शम्शेर जंगबहादुर राणा — बेलायतका लागि प्रस्तावित राजदूत
पूर्वप्रधानसेनापति गौरव शम्शेर जंगबहादुर राणाले नेपाली सेनामा चार दशकभन्दा बढी सेवा गरेका छन्। उनले सन् २०१२ देखि २०१५ सम्म प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।
उनको नेतृत्वमा पूर्वमाओवादी लडाकुलाई नेपाली सेनामा समायोजन गर्ने प्रक्रिया अघि बढेको थियो। सन् २०१५ को भूकम्पपछि नेपाली सेनाले सञ्चालन गरेको उद्धार तथा राहत कार्यको नेतृत्वसमेत उनले गरेका थिए। उनले पाकिस्तानबाट रक्षा तथा रणनीतिक अध्ययनमा स्नातकोत्तर गरेका छन्।
५. जिग्यान कुमार थापा — जापानका लागि प्रस्तावित राजदूत
जिग्यान कुमार थापाले नेपाल–जापान सम्बन्धमा दुई दशकभन्दा बढी समय काम गरेका छन्। उनले योकोहामा राष्ट्रिय विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा कानुनमा स्नातकोत्तर र शुमेई विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा स्नातक गरेका छन्।
सन् २००९ देखि उनी जापानको कानागावा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठानमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, सार्वजनिक नीति तथा बहुसांस्कृतिक मामिलासम्बन्धी विज्ञका रूपमा कार्यरत छन्। उनले नेपाल–जापान उच्चस्तरीय भ्रमण तथा द्विपक्षीय कार्यक्रमको समन्वयसमेत गर्दै आएका छन्। उनी जापानी भाषामा दक्ष छन्।
६. सुरेशकुमार कर्ण — इजरायलका लागि प्रस्तावित राजदूत
सुरेशकुमार कर्ण सूचना प्रविधि, बैंकिङ तथा आर्थिक नीतिका क्षेत्रमा लामो अनुभव भएका व्यक्ति हुन्। उनले कुमारी बैंकमा प्रमुख सूचना तथा बजार व्यवस्थापन अधिकृत तथा नेपाल बैंकमा प्रमुख सञ्चालन अधिकृतका रूपमा काम गरेका थिए।
उनले नेपालको पहिलो मोबाइल भुक्तानी सेवाको अवधारणा तयार गरी सञ्चालनमा ल्याएका थिए। कम्प्युटर एसोसिएसन नेपाल महासंघको अध्यक्षका रूपमा दुई कार्यकाल काम गरेका कर्णले नेपालको पहिलो राष्ट्रिय सूचना प्रविधि नीतिको मस्यौदा निर्माणमा पनि योगदान दिएका थिए।
७. प्राप्ति शेरचन — स्पेनका लागि प्रस्तावित राजदूत
प्राप्ति शेरचन अन्तर्राष्ट्रिय विकास तथा साझेदारी क्षेत्रमा कार्यरत विज्ञ हुन्। दक्षिण एसिया, दक्षिणपूर्वी एसिया तथा अफ्रिकामा उनको १५ वर्षको अनुभव छ।
सन् २०१५ देखि उनी विश्व बैंक समूहअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगममा लैंगिक समानता तथा प्रभावसम्बन्धी जिम्मेवारीमा कार्यरत छिन्। उनले महिला बीमा कार्यक्रम तथा समावेशी वित्तीय साझेदारी विस्तारमा काम गरेकी छन्। उनले दीगो अन्तर्राष्ट्रिय विकासमा स्नातकोत्तर गरेका छन्।
८. शारू जोशी — जर्मनीका लागि प्रस्तावित राजदूत
शारू जोशी वैदेशिक रोजगार व्यवस्थापन, लैंगिक समानता तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यकी विज्ञ हुन्। उनको यस क्षेत्रमा २५ वर्षभन्दा बढीको अनुभव छ।
उनले वैदेशिक रोजगार ऐन, नियमावली तथा नीतिको निर्माणमा योगदान पुर्याएकी छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघीय महिला निकायमा दक्षिण एसियाका लागि क्षेत्रीय कार्यक्रम व्यवस्थापक तथा श्रम कूटनीति प्रमुखका रूपमा काम गरेकी थिइन्। वैदेशिक रोजगार तथा लैंगिक विषयमा उनका ६० भन्दा बढी लेख प्रकाशित छन्।
९. डा. पद्माक्षी राणा — ओमानका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. पद्माक्षी राणा दीगो विकास, समावेशी नवप्रवर्तन तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको क्षेत्रमा कार्यरत विकास विज्ञ तथा उद्यमी हुन्। सन् २०२२ देखि उनी प्रभाव केन्द्र काठमाडौंकी कार्यकारी निर्देशक तथा सहसंस्थापकका रूपमा कार्यरत छिन्।
उनले क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयबाट खाद्य उत्पादनमा संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व विषयमा विद्यावारिधि तथा वातावरण, समाज र विकासमा स्नातकोत्तर गरेकी छन्। उनले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग सहकार्य गर्दै आएकी छन्।
१०. चूडामणि खरेल — मलेसियाका लागि प्रस्तावित राजदूत
चूडामणि खरेल शिक्षा तथा सार्वजनिक प्रशासन क्षेत्रका विज्ञ हुन्। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अंग्रेजीमा स्नातक तथा स्नातकोत्तर, राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर र कानुनमा स्नातक गरेका छन्।
उनी हाल नेपाल योग खेलकुद संघका महासचिव छन्। यसअघि नेपाल स्केटिङ तथा स्केटबोर्ड संघ र राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्मा विभिन्न जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। उनले विभिन्न कलेजमा अंग्रेजी विषय अध्यापनसमेत गरेका छन्।
११. प्रा. डा. सङ्गम श्रेष्ठ — दक्षिण कोरियाका लागि प्रस्तावित राजदूत
प्रा. डा. सङ्गम श्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, जलवायु उत्थानशीलता तथा जल सुरक्षा कूटनीतिका विज्ञ हुन्। उनको यस क्षेत्रमा २५ वर्षभन्दा बढीको अनुभव छ।
उनी हाल थाइल्यान्डस्थित एसियाली प्रविधि संस्थानमा प्राध्यापक तथा पूर्वडिनका रूपमा कार्यरत छन्। उनले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग सहकार्य गरेका छन्। जापानबाट एकीकृत नदी क्षेत्र व्यवस्थापनमा विद्यावारिधि गरेका श्रेष्ठका दुई सयभन्दा बढी अनुसन्धानात्मक लेख प्रकाशित छन्।
१२. डा. मंचल झा — श्रीलंकाका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. मंचल झा सुशासन तथा सार्वजनिक नीतिकी विज्ञ हुन्। उनले सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको आयुक्तका रूपमा सन् २०१५ देखि २०१९ सम्म काम गरेकी थिइन्।
उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा सहप्राध्यापकसमेत हुन्। उनले भारतबाट हिन्दी साहित्यमा विद्यावारिधि तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्र र हिन्दी साहित्यमा स्नातकोत्तर गरेकी छन्। उनी नेपाली, हिन्दी, अंग्रेजी र मैथिली भाषामा दक्ष छन्।
१३. गिरीबहादुर सुनार — साउदी अरेबियाका लागि प्रस्तावित राजदूत
गिरीबहादुर सुनार समाजशास्त्री तथा विकास विज्ञ हुन्। अन्तर्राष्ट्रिय विकास, नीतिगत परामर्श तथा समावेशी विकासका क्षेत्रमा उनको २५ वर्षभन्दा बढीको अनुभव छ। उनले विश्व बैंक र एसियाली विकास बैंकका विभिन्न पूर्वाधार तथा खानेपानीसम्बन्धी कार्यक्रममा काम गरेका छन्। उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट समाजशास्त्रमा विद्यावारिधिका शोधार्थी हुन्। विभिन्न राष्ट्रिय दैनिकमा उनका सयभन्दा बढी नीतिगत लेख प्रकाशित छन्।
प्रतिक्रिया