नेपालमा पहिलो पटक इन्द्रेणी रोपाइँ महोत्सव हुने

काठमाडौं, ११ असार । नेपालमा पहिलो पटक इन्द्रेणी रोपाइँ जात्रा महोत्सव आयोजना हुने भएको छ । मायाको पहिचान नेपाल र डाकिनी हस्पिटालिटीले असार १५ गते इन्द्रेणी रोपाइँ जात्रा महोत्सव गर्न लागेका हुन् ।

मायाको पहिचान नेपालले महोत्सवको तयारी पूरा भएको जनाएको छ । असार १५ गते बौद्धमा बेलुकी ५ बजेदेखि रोपाइँ महोत्सव सुरु हुनेछ ।

कृषिप्रधान देश नपालमा असार १५ गतेलाई धान दिवस (राष्ट्रिय धान दिवस) उत्सवको रुपमा मनाइँने गरिन्छ ।

रापाइँले नेपाली जनताको जीवनशैली, लचिलोपन, अन्न उब्जने आशा र सांस्कृतिक विविधतालाई मूर्त रूप दिँदै कृषिसँग उनीहरूको गहिरो सम्बन्धलाई उजागर गर्दछ । नेपालको अर्थतन्त्र र संस्कृतिका लागि कृषि, विशेष गरी धान खेती महत्त्वपूर्ण छ। रोपाइँ जात्राले मनसुन सिजनको सुरुवात र धान रोप्ने अवधिलाई जनाउँछ ।

असार १५ का दिन विशेषगरी किसानहरू संगठित भएर धान रोप्ने र रमाइलो गर्ने गर्दछन् । पहिलादेखि पुरुषहरूले महिलाको भेष गर्ने भएकाले यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक समुदायसँग जोडिएको पर्व हो ।

समुदायका व्यक्तिहरूलाई परापुर्वकालमा विशेष प्रतिष्ठित पेसाहरूमा सहभागी गराइने चलन रहेको पाइन्छ । जस्तै धामीझाक्री हुने, पन्डापुजारी, नृत्य सङ्गीत सिकाउने गुरुलगायतका पेसाहरू गर्दथे । कृषि क्षेत्रमा पनि कृषि सम्बन्धी जानकारीहरू आमसमुदायलाई सिकाउने भाग यही समुदायले बोकेको देखिन्छ । त्यसकारण धान रोप्ने ऋतुको पहिलो धान रोप्न सिकाउने कार्यक्रमलाई पर्वको रूपमा मनाउने गरिएको हुनुपर्छ । जसमा पुरुषहरूले महिलाको भेष लगाएर रोपाइँ जात्रा गर्छन् ।

रोपाइँ जात्रा भनेर चिनिने मध्यपश्चिमाञ्चल र सुदूरपश्चिमका क्षेत्रमा खेत मालिकलाई हिलो छ्याप्ने, धानखेतमा डुबाउने र जसको वरिपरि नवविवाहित र नवजात शिशुहरूले संरक्षण र समृद्धिको लागि अनुष्ठान गर्ने परम्पराहरू समावेश छन् ।

अर्को महत्त्वपूर्ण परम्परा दही चिउरा खाने दिन पनि हो असार १५ । जहाँ सहभागीहरूले दही र चिनीसँग चिउराको पौष्टिक मिश्रण खान्छन्, जसले किसानहरूको कडा परिश्रमको लागि आवश्यक ऊर्जा प्रदान गर्दछ ।

रोपाइँ जात्रा पर्व खेतीपाती, वर्षा, जीवन, समुदाय, लैङ्गिक विविधता, खाना र परम्पराको उत्सव हो । जसले मानव र प्रकृतिबीचको सद्भावलाई जोड दिन्छ । यसले नेपाली संस्कृतिमा कृषिको महत्वलाई जोड दिन्छ । एकता र आनन्दलाई बढवा दिन्छ जब समुदायहरू आफ्नो सम्पदा मनाउन एकजुट हुन्छन् र प्रशस्त भविष्यको आशा गर्दछन् ।

मायाको पहिचान नेपालले स्थानीय संस्कृति, परम्परा र समावेशीकरणलाई झल्काउने र प्रवद्धन गर्ने प्रामाणिक ढङ्गले वर्षभरि यस्तै स्थानीय चाडपर्वहरू मनाउने र कार्यक्रमहरू आयोजना गर्ने जनाएको छ । यस्ता महोत्सवले नेपालको पर्यटन प्रवद्धन गर्ने मायाको पहिचान नेपालका कार्यकारी निर्देशक एवं संविधान सभाका सभासद् सुनिलबाबु पन्तले बताउनुभयो । पन्त नेपालमा इन्द्रेणी पर्यटन प्रवद्धनका लागि सांस्कृतिक राजदूतसमेत हुनुहुन्छ ।