काठमाडौंमै आएर भारतीय कुटनिज्ञले भने-‘लिपुलेक भारतको हो, हामीसँग प्रमाणसहितको नक्सा छ’

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको कार्यकाल र त्यसअघिको नेपाल–भारत सम्बन्धमा धेरै परिर्वतन आएको उनले बताए। विगतमा भारतविरोधी स्वर भए पनि मोदीको भ्रमणपछि कमी आएको उनको भनाइ थियो।

कार्यक्रममा पूर्वराजदूत केभी राजनले सीमा विवाद कूटनीतिक माध्यमबाटै समाधान हुनुपर्ने बताए। कूटनीतिक तहमा वार्ता गरी समाधान गर्न चाहे समय नलाग्ने जनाउँदै उनले यसलाई ठूलो रूपमा प्रचार गर्न आवश्यक नभएको बताए।

नेपाल एकात्मक व्यवस्थाबाट संघीयतामा जान लागेकाले धेरै सावधानी अपनाउनुपर्ने उनको सुझाव थियो। प्रदेश र केन्द्रबीच सधैं सुमधुर सम्बन्ध हुने गरी विभाजन हुनुपर्ने उनले बताए। केन्द्रले सुरक्षा, कर आर्थिक हैसियत कायम गर्न नसक्दा संघीयताले समस्या ल्याउने तर्फ होस् गर्नुपर्ने पनि उनले बताए।

खास गरी तल्ला स्थानीय निकायहरूलाई आर्थिक र लगानी जुटाउने स्वतन्त्रता दिनुपर्ने उनको सुझाव थियो। ‘प्रदेशहरूले स्वतन्त्र रूपमा आर्थिक गतिविधि गर्न पाए छिटो प्रगति गर्न सक्ने पाठ भारतबाट सिक्न सकिन्छ,’ पूर्वराजदूत राजनले भने।

लोकतन्त्र र संघीयता आपसमा सम्बन्धित रहेकाले सँगै विकास हुने पनि उनले बताए। एक प्रदेशबाट अर्कोमा हुने बसाइँसराइ, सांस्कृतिक आदानप्रदान जस्ता विषयले विवाद र सुमधुर सम्बन्ध दुवै विकास गर्न सक्ने भएकाले ख्याल गर्नुपर्ने उनले जनाए। ‘गाउँलाई धेरै अधिकार दिने गरी संघीयता लागू गरे नेपालमा टिकाउ हुन्छ,’ उनले भने।

भारतीय संघीयताको अनुभव सुनाउन मेहता र राजन नेपाल आएका हुन्। नागरिक दैनिकमा समाचार छ ।