चिसोमा बढ्नसक्छ रुघाखोकी र जोर्नी दुख्ने समस्या

काठमाडाैं । चिसो मौसम सुरु भएपछि हाम्रो शरीरले तापक्रमको परिवर्तनसँग समायोजन गर्नुपर्ने हुँदा स्वास्थ्यमा विभिन्न किसिमका नकारात्मक असरहरू देखिन सक्छन् । विशेषगरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीहरू चिसो मौसमबाट बढी प्रभावित हुने गर्दछन् ।

चिसो मौसममा स्वास्थ्यमा देखिने प्रमुख नकारात्मक असरहरू र तिनबाट बच्ने उपायहरू यसप्रकार छन्, त्याे भन्दा पहिला चिसो मौसममा स्वास्थ्यमा देखिने नकारात्मक असरहरू यस्ता रहेका छन् ।

रुघाखोकी, फ्लु तथा स्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या: 

चिसो हावा र कम तापक्रमका कारण भाइरसहरू सक्रिय हुने हुँदा रुघाखोकी, ज्वरो, टन्सिल, छातीको संक्रमण (ब्रोंखाइटिस) र दम (अस्थमा) का बिरामीहरूलाई समस्या बढ्ने गर्छ ।

हातखुट्टाको जोर्नी दुख्ने (बाथसम्बन्धी समस्या): 

चिसोले रक्तसञ्चार केही धिमा बनाउने हुँदा जोर्नीहरू कडा हुने, जोर्नी दुख्ने वा बाथका बिरामीहरूमा पीडा बढ्ने गर्छ ।

मुटुसम्बन्धी समस्या: 

चिसो मौसममा शरीरको रक्तनलीहरू खुम्चिने हुनाले रक्तचाप बढ्न सक्छ । यसले मुटुलाई रगत पम्प गर्न बढी मेहनत गराउने हुँदा हृदयाघात  वा स्ट्रोकको जोखिम केही मात्रामा बढाउँछ ।

छाला सुक्खा हुने र फुट्ने: 

जाडो मौसममा हावा सुख्खा हुने हुँदा छालाको ओसिलोपन गुम्छ । फलस्वरुप छाला फुट्ने, चिलाउने, ओठ फुट्ने र चायाँ पर्ने समस्या देखिन्छ ।

रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा कमी र अल्छीपन: 

घाम कम लाग्ने र शारीरिक गतिशीलता घट्ने हुँदा शरीरमा भिटामिन ‘डी’को कमी हुन सक्छ र समग्र ऊर्जा तथा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा ह्रास आउँछ ।

चिसोबाट बच्ने र स्वस्थ रहने उपायहरू

तातो र पोषणयुक्त आहार सेवन गर्ने: 

झोलयुक्त पदार्थहरू (जस्तै: सुप, तातो पानी, हर्बल चिया) प्रशस्त पिउनुहोस् । शरीरलाई भित्री रूपमा तातो राख्न अदुवा, लसुन, मरिच, बेसार, मेवा, अन्डा, गेडागुडी तथा मौसमी ताजा फलफूल र तरकारी नियमित खानुहोस् ।

शरीरलाई न्यानो राख्ने (लेयरिङ गर्ने): 

बाहिर निस्कँदा शरीरलाई एकैखालको बाक्लो कपडा लगाउनुको सट्टा तह–तह गरेर लगाउनुहोस्, जसले शरीरको तापक्रमलाई सुरक्षित राख्छ । कान, घाँटी, छाती, हात र खुट्टालाई चिसो हावाबाट बचाउन टोपी, मफ्लर, पन्जा र बाक्लो जुत्ताको प्रयोग गर्नुहोस् ।

नियमित व्यायाम तथा शारीरिक सक्रियता: 

जाडोमा अल्छੀपना बढे पनि घरभित्रै योग, स्ट्रेचिङ वा हलुका व्यायाम गरेर शरीरलाई सक्रिय राख्नुपर्छ । यसले रक्तसञ्चारलाई सुरक्षित राख्न मद्दत गर्छ ।

छाला र कपालको हेरचाह: 

नुहाउँदा धेरै तातो पानीको प्रयोगले छालालाई थप सुख्खा बनाउन सक्छ, त्यसैले मनतातो पानी प्रयोग गर्नुहोस् । नुहाइसकेपछि वा सुत्नुअघि छालामा मोइस्चराइजर, कोल्ड क्रिम, जैतुनको तेल वा नरिवलको तेल लगाएर छालालाई सुरक्षित राख्नुहोस् ।

स्वास्थ्य सतर्कता र दीर्घरोगको ख्याल: 

दम, मुटु वा उच्च रक्तचापका बिरामीहरूले नियमित सेवन गर्ने औषधिहरू समयमै लिनुका साथै नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुपर्छ । बिहानको अत्यधिक चिसो तुसारो वा हुस्सुमा सकेसम्म घर बाहिर ननिस्कनु राम्रो हुन्छ ।

चिसो मौसममा अलिकति सावधानी अपनाएमा रुघाखोकी तथा अन्य मौसमी रोगहरूबाट बच्न र स्वस्थ जीवनयापन गर्न सकिन्छ ।