मतदाता सूचीबाट प्रकाश राजको नाम हटाइयो, भन्छन्– फिर्ता पाउन मैले कुनकुन कागजात पेस गर्नुपर्ला ?

हैदारावाद । विशेष सघन पुनरावलोकन (एसआइआर) प्रक्रियापछि वरिष्ठ अभिनेता प्रकाश राजको नाम बेंगलुरु निर्वाचन क्षेत्रको मतदाता नामावलीबाट हटाइएको छ ।

मंगलबार इन्स्टाग्राममा सार्वजनिक गरिएको एक भिडियोमा उनले क्यामेरा सामु बोल्दै एसआइआर प्रक्रियापछि मतदाता सूचीबाट आफ्नो नाम हटाइएको जानकारी दिएका हुन् ।

यस कदमले उनलाई मतदान गर्ने आफ्नो मौलिक संवैधानिक अधिकारबाट वञ्चित गरेको छ । यो विषय विशेष चासोको विषय बनेको छ किनभने उनी यस अघि यही निर्वाचन क्षेत्रबाट संसदीय उम्मेदवारसमेत बनेका थिए ।

भिडियोमा उनले भने, ‘साथीहरू, म तपाईंहरूसँग एउटा ठट्टा बाँड्न चाहन्छु । म ती ६५ लाख मतदातामध्ये एक हुँ, जसको बैंगलोर निर्वाचन क्षेत्रबाट मतदान गर्ने अधिकार हटाइएको छ । यो राम्रो ठट्टा हो, होइन त ? म यही निर्वाचन क्षेत्रमा जन्मेको हुँ । म यही निर्वाचन क्षेत्रमा बस्दै आएको छु ।’

उनले अगाडि भने, ‘मेरो विद्यालय तथा कलेजको पढाइ र नाट्य क्षेत्रको काम सबै यही भएको हो । अनि जानकारीका लागि भनौँ, म त यही निर्वाचन क्षेत्रबाट सांसदको उम्मेदवारसमेत बनेको थिएँ । जे होस्, यो एउटा रमाइलो ठट्टा हो । खेल सुरु भइसकेको छ । अब हेरौँ, मैले कस्तो प्रक्रिया पार गर्नुपर्ने हो । मेरो मतदाता परिचयपत्र फिर्ता पाउन मैले कुन कुन कागजात पेस गर्नुपर्ला ? खैर, खेल त सुरु भयो तर एउटा सानो कुरा । मित्र, आफ्नो अधिकार प्रयोग गर्दा कतै तपाईंले ती नागरिकहरूलाई, जो सायद तपाईंलाई भोट दिने थिएनन्, उनीहरूको मताधिकारबाट वञ्चित त गर्नुहुन्न ? तर, मेरा प्रिय मित्र, के तपाईं हामीलाई तपाईंलाई पदबाट हटाउने हाम्रो अधिकार प्रयोग गर्नबाट रोक्न सक्नुहुन्छ ? यत्तिकै सोधेको मात्र ।’

मतदाता सूचीबाट नाम हटाउने कार्य र सोसम्बन्धी प्रक्रियामा देखिएका अनियमितताहरूले गम्भीर चिन्ता खडा गरेका छन् । विशेष गरी प्रारम्भिक र परिमार्जित सूची बीच ठूलो संख्यामा नामहरू छुटेका वा हराएका घटनाहरूमा यस्तो चिन्ता देखिएको छ ।

निर्वाचन आयोगका अनुसार नाम हटाउने प्रक्रियामा मुख्यतया मृत्यु भइसकेका, स्थायी रूपमा अन्यत्र बसाइँ सरेका, दोहोरिएका विवरण भएका वा पटक पटकको प्रमाणीकरणका बाबजुद पनि फेला पार्न नसकिएका मतदाताहरू समावेश हुने गर्छन् ।

तर, ती अभिनेताको मामला भारतको निर्वाचन आयोगद्वारा निर्धारित नियन्त्रण र सन्तुलनको प्रक्रियाभित्र पर्दैन । एसआइआर प्रक्रियाका आलोचकहरूले यसमा प्रमाणीकरण त्रुटिपूर्ण रहेको, वास्तविक मतदाताहरूलाई कागजात बुझाउन कठिनाइ भएको र योग्य नागरिकहरूको नाम सूचीबाट छुट्ने जोखिम रहेको आरोप लगाएका छन् ।

उत्तर प्रदेश, तमिलनाडु, पश्चिम बंगाल र बिहारमा एसआइआरसँग सम्बन्धित अनियमितताको दायरा निकै ठूलो छ । तमिलनाडुमा मात्रै एसआइआर प्रक्रियापछि करिब ७० लाख नामहरू हटाइएका थिए ।