काठमाडौं । नेपालको मुख्यतयाः तराई भू–भागका साथै काठमाडौंमा पनि मच्छर (लामखुट्टे)को धेरै समस्याहरू हुने गरेको छ ।
गर्मी र वर्षाको मौसममा तीव्र गतिमा मच्छरले नागरिकलाई निकै समस्यामा पार्ने गरेको छ । यो झ्याल र ढोकाका स–साना प्वालहरूवाट घरमा घुस्छ र घरका सजिलै प्रवेश गर्छन । मानिसहरूले तिनीहरूलाई भगाउन प्रायः रासायनिक स्प्रे र लामखुट्टे भगाउने कोइलहरू प्रयोग गर्छन् तर यसले घरको वातावरणलाई असर गर्न सक्छ ।
यस्तो अवस्थामा, केही घरभित्रका बिरुवाहरू लाभदायक सावित हुन सक्छन् । यी बिरुवाहरू लामखुट्टे भगाउन मात्र मद्दत गर्दैनन् तर प्राकृतिक र पर्यावरणमैत्री पनि उत्तिकै छन् ।
लेमन बाम
फर्न्स एन पेटल्सको रिपोर्ट अनुसार लेमन बाम अर्थात बारहमासीका पातहरूमा सिट्रोनेलाल नामक प्राकृतिक यौगिक हुन्छ, जसले लामखुट्टेलाई टाढा राख्न मद्दत गर्छ । थप रूपमा यसको हल्का र ताजा सुगन्धले घरको वातावरणलाई बढाउँछ ।
क्याटनिप
क्याटनिप अर्थात ब्रम्हबुटीको बोटमा ‘नेपेटालेक्टोन’ नामक यौगिक पाइन्छ । यो लामखुट्टे र अन्य विभिन्न किसिमका कीराहरूलाई भगाउन मद्दत गर्ने प्राकृतिक पदार्थ हो । त्यसैले, यसलाई घरमा रोप्नाले लामखुट्टेको समस्या केही हदसम्म कम गर्न मद्दत पुग्न सक्छ ।
लेमनग्रास
लेमनग्रासले आफ्ना लामा र आकर्षक पातहरूद्वारा घरको सुन्दरता बढाउँछ । यसमा ‘सिट्रोनेला’ नामक तत्व पाइन्छ, जुन लामखुट्टेलाई टाढा राख्नका लागि परिचित छ । यही कारणले गर्दा सिट्रोनेलाको प्रयोग लामखुट्टे भगाउने धेरै उत्पादनहरूमा गरिन्छ। यसका लामा हरिया पातहरूले घरको सजावटमा आकर्षक देखिन्छन् भने यसको कागतीजस्तो सुगन्ध लामखुट्टेले सहन सक्दैनन् ।
रोजमेरी
रोजमेरी एक सुगन्धित वनस्पति हो । यसको हल्का र काठको जस्तो सुगन्धले घरको वातावरणलाई ताजगीपूर्ण बनाउँछ । यसको गन्धले लामखुट्टे भगाउन पनि मद्दत गर्छ, त्यसैले घरभित्र वा बार्दलीमा रोप्नका लागि यो उत्कृष्ट विकल्प हो ।
ल्याभेन्डर
यसका सुन्दर बैजनी फूलहरूले घरको सौन्दर्य बढाउँछन् । यसको हल्का सुगन्धले मानिसहरूलाई शान्त महसुस गराउँछ, साथै यसले लामखुट्टे भगाउने प्राकृतिक उपायको रूपमा पनि काम गर्छ ।







प्रतिक्रिया