अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पिचिङमा आफ्नो कृति प्रस्तुत गर्दै नेपाली निर्देशक राज सरगम

काठमाडौं । यही नोभेम्बर १२ तारिखमा नेसनल सेन्टर रसिया ले ‘भविष्यको अनिश्चितता विरुद्ध लड्ने औजारको रूपमा सिनेमा’ नामक अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पिचिङ कार्यक्रमको आयोजना गर्दैछ । यस कार्यक्रममा विश्वभरका युवा चलचित्रकर्मीहरूले भविष्यप्रतिका चिन्ता र डरहरूलाई सकारात्मक परिदृश्यमा रूपान्तरण गरिएका परियोजनाहरू प्रस्तुत गर्नेछन् ।

यो कार्यक्रम नोभेम्बर १२–१३ सम्म आयोजना हुने तेस्रो अन्तर्राष्ट्रिय सिम्पोजियम ‘भविष्यको निर्माण’को एक प्रमुख हिस्सा हुनेछ । यस पिचिङ कार्यक्रमका लागि विदेशी चलचित्रकर्मीहरूबाट कुल १७ वटा आवेदन परेका थिए, जसमध्ये उत्कृष्ट परियोजनाहरूले यस सिम्पोजियममा आफ्नो कार्य प्रस्तुत गर्ने अवसर पाएका छन् । पुरस्कारका दाबेदारहरूमध्ये नेपालका राजकुमार लामिछाने (राज सरगम) पनि एक हुन् । वेबसाइटमा अग्रिम दर्ता गरेर सर्वसाधारणका लागि यो कार्यक्रम खुला गरिएको छ ।

राज सरगमले आफ्नो परियोजना ‘गादी: द सेक्रेट प्लेस’मार्फत यस पिचिङ कार्यक्रममा भाग लिइरहेका छन् ।

लेखकले प्रश्न गरेका छन्– युगौँ पुराना परम्पराहरू र न्यायपूर्ण भविष्यको आकाङ्क्षाबीच कसरी सन्तुलन कायम गर्न सकिन्छ ? यसको उत्तर चलचित्रकी मुख्य पात्र, नेपालकै एक गाउँकी १६ वर्षीया किशोरी भवानीले पत्ता लगाउँछिन् । जब उनी व्याख्या गर्न नसकिने कम्पन (काँप्ने समस्या)बाट पीडित हुन थाल्छिन्, भवानी आस्था, लैङ्गिक भूमिका र सांस्कृतिक पहिचानसम्बन्धी स्थापित मान्यताहरूलाई चुनौती दिन बाध्य हुन्छिन् । आध्यात्मिक र धर्मनिरपेक्ष (लौकिक) दुवै अधिकार पुरुषमा मात्र निहित भएको समाजमा उनले आफ्नो भाग्य आफ्नै हातमा लिन्छिन् । भवानीको यो संघर्षले एउटा सामाजिक चिन्तालाई व्यक्त गर्दछ– स्थापित परम्पराहरूमाथि प्रश्न उठाउँदा समाजको सांस्कृतिक पहिचान नष्ट हुने त होइन भन्ने डर । चलचित्रको एक निर्णायक क्षणमा, एक पुरुषले भवानीलाई आफ्नो काँधमा बोक्छन्– यो एक प्रतीकात्मक भाव हो, किनकि नेपाली परम्परामा यसरी धामी–झाँक्रीलाई मात्र बोक्ने गरिन्छ । यो दृश्यले समानता सम्भव तुल्याउनका लागि सांस्कृतिक परम्पराहरूको बलिदान दिनु आवश्यक छैन भन्ने सन्देश दिन्छ । राज सरगम यस्तो न्यायपूर्ण भविष्यको परिकल्पना गर्छन् जहाँ समुदायहरूले आफ्नो सांस्कृतिक पहिचानलाई अक्षुण्ण राख्दै महिला र युवाहरूलाई त्यस पहिचानमा नयाँ अर्थ भर्ने अवसर प्रदान गर्छन् ।

“लैङ्गिक समानताको भविष्य र विरासतमा पाइएका सामाजिक मान्यताहरूमाथि प्रश्न उठाउने मानिसहरूको स्वतन्त्रताप्रतिको चिन्ताले मलाई ‘गादी’ सिर्जना गर्न प्रेरित गरेको हो । के सांस्कृतिक परम्पराहरू थप समावेशी बन्दै पनि आफ्नो सार्थकता कायम राख्न सक्छन् ? के कुनै समाजले महिलाहरूलाई समान मर्यादा र मान्यता अस्वीकार नगरी आफ्नो आध्यात्मिक सम्पदा जोगाउन सक्छ ? मेरी मुख्य पात्र भवानीसँगै मिलेर म यस्तो भविष्यको सम्भावना खोज्दैछु जहाँ सांस्कृतिक निरन्तरता र लैङ्गिक समानता सँगसँगै अस्तित्वमा रहन सकून्,” राज भन्छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय सिम्पोजियम ‘भविष्यको निर्माण’ भविष्यका लागि सकारात्मक परिदृश्यहरू संयुक्त रूपमा तयार पार्ने र तिनलाई मूर्त रूप दिने मुख्य मञ्च हो ।

यो कार्यक्रम रूसी महासंघको परराष्ट्र मन्त्रालय तथा विज्ञान र उच्च शिक्षा मन्त्रालयको सहयोगमा रसियाको ‘विज्ञान र प्रविधि दशक’को तत्वावधानमा आयोजना भइरहेको छ ।

रूसी महासंघका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको निर्देशनमा पहिलो पटक ४–६ नोभेम्बर २०२४ मा नेसनल सेन्टर रसियामा यो सिम्पोजियम आयोजना गरिएको थियो । यस मञ्चले ब्रिक्स, एससीओ र सीआईएस देशहरूका सरकारी तथा व्यावसायिक प्रतिनिधिहरू, वैज्ञानिक, इन्जिनियर, भविष्यविद्, पूर्वानुमानकर्ता, सार्वजनिक व्यक्तित्व र रचनात्मक उद्योगका प्रतिनिधिहरू सहित १०१ देशका ६,००० भन्दा बढी मानिसहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याएको थियो ।

सिम्पोजियममा रूसको तर्फबाट राष्ट्रपतीय प्रशासनका प्रथम उपप्रमुख एवं नेसनल सेन्टर रसियाको आयोजक समितिका अध्यक्ष सर्गेई किरियेंको, प्रथम उपप्रधानमन्त्री डेनिस मान्तुरोभ, राष्ट्रपतीय प्रशासनका उपप्रमुख म्याक्सिम ओरेस्किन, परराष्ट्रमन्त्री सर्गेई लाभरोभ लगायत अन्य धेरै विशिष्ट व्यक्तिहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

नेसनल सेन्टर रसियाको स्थापना रूसी महासंघका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको आदेशमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनी मञ्च रसियाको विरासतलाई संरक्षण गर्न र देश तथा यहाँका नागरिकका उपलब्धिहरूलाई स्थायी रूपमा प्रदर्शन गर्नका लागि गरिएको हो । यस केन्द्रको कार्यमा संघीय अधिकारीहरू, सरकारी कम्पनीहरू, कर्पोरेसनहरू र विभिन्न क्षेत्रहरूले भाग लिने गर्दछन् । नेसनल सेन्टर रसिया १४ क्रास्नोप्रेस्नेन्स्काया एम्ब्याङ्कमेन्ट, मस्कोमा अवस्थित छ । यो केन्द्र सोमबार बाहेक प्रत्येक दिन बिहान १०:०० बजेदेखि बेलुका २०:०० बजेसम्म खुला रहन्छ ।