काठमाडौं । भारतको उत्तर प्रदेशस्थित मेरठमा चर्चित सौरभ राजपूत हत्याकाण्डमा दोषी ठहरिएका मुस्कान रस्तोगी र साहिल शुक्लालाई अदालतले मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको छ। ‘निलो ड्रम हत्याकाण्ड’ का रूपमा चर्चित यस घटनामा जिल्ला न्यायाधीश अरविन्द कुमार मिश्राको इजलासले बुधबार दुवै दोषीलाई मृत्युदण्ड सुनाएको हो।
भिडियो कन्फरेन्समार्फत अदालतमा उपस्थित भएका मुस्कान र साहिलले सजायको फैसला सुन्नेबित्तिकै रुन थालेको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। अभियोजन पक्षले घटनाको क्रूरता र अपराधको गम्भीरतालाई आधार बनाउँदै दुवैलाई मृत्युदण्ड दिन माग गरेको थियो। तर, बचाउ पक्षले उनीहरूका साना छोरीहरू रहेको उल्लेख गर्दै सजायमा नरम दृष्टिकोण अपनाउन अदालतसँग आग्रह गरेको थियो।
‘मेरा दुवै छोरी सानै छन्, कम सजाय दिनुहोस्’
सजाय निर्धारण गर्नुअघि न्यायाधीशले मुस्कानसँग उनको अपराध र सजायबारे प्रश्न गरेका थिए । ‘तिमी आफ्नै पतिको हत्यामा दोषी ठहरिएकी छौ। तिमी आफूलाई के सजाय चाहन्छ्यौ ?’ न्यायाधीशको प्रश्नमा मुस्कानले आफ्ना दुई छोरीको भविष्यको विषय उठाउँदै कम सजाय दिन आग्रह गरेकी थिइन्।
उनले भनेकी थिइन्, ‘मेरा दुवै छोरी निकै साना छन्। उनीहरूको हेरचाह गरियोस्। मलाई कमभन्दा कम सजाय दिइयोस्।’ घटनामा मुस्कानका साझेदारका रूपमा दोषी ठहरिएका साहिलले पनि अदालतसमक्ष कम सजाय दिन आग्रह गरेका थिए। तर, अदालतले अपराधको गम्भीरतालाई ध्यानमा राख्दै दुवैलाई मृत्युदण्ड सुनाएको समाचारमा उल्लेख छ।
के हो ‘निलो ड्रम हत्याकाण्ड’?
सौरभ राजपूतको हत्यासँग जोडिएको यो घटना सार्वजनिक भएपछि भारतभर चर्चा भएको थियो। आफ्नै पतिको हत्या र शव लुकाइएको घटनाले सर्वसाधारणलाई स्तब्ध बनाएको थियो। शव निलो ड्रममा राखिएको विषय सार्वजनिक भएपछि घटनालाई सञ्चारमाध्यमले ‘निलो ड्रम हत्याकाण्ड’ नाम दिएका थिए।
घटनामा मुस्कान र साहिलको संलग्नता रहेको अभियोजन पक्षको दाबी थियो। अदालतले उनीहरूलाई दोषी ठहर गर्दै मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको हो।
अपराधको गम्भीरता र बालबालिकाको भविष्यबीच न्यायिक सन्तुलन
यो घटनाले गम्भीर प्रकृतिका अपराधमा अदालतले अपराधको क्रूरता, दोषीको भूमिका र पीडितलाई परेको क्षतिलाई कति महत्त्व दिन्छ भन्ने प्रश्नलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ।
अदालतमा मुस्कानले आफ्ना दुई साना छोरीको भविष्यलाई आधार बनाएर कम सजाय माग्नु मानवीय दृष्टिले संवेदनशील पक्ष हो। तर, बालबालिकाको भविष्यको प्रश्न र जघन्य अपराधको कानुनी जिम्मेवारी अलग विषय हुन्। सन्तानको भविष्यको चिन्ताले मात्रै अपराधको गम्भीरता समाप्त हुँदैन भन्ने दृष्टिकोण अभियोजन पक्षको माग र अदालतको फैसलामा देखिन्छ।
अर्कोतर्फ, अभिभावकलाई मृत्युदण्ड सुनाइँदा त्यसको असर निर्दोष बालबालिकाको जीवनमा समेत पर्न सक्छ। उनीहरूले गरेको अपराधका लागि बालबालिका जिम्मेवार हुँदैनन्। त्यसैले न्यायिक प्रक्रियासँगै उनीहरूको संरक्षण, पालनपोषण र भविष्य सुनिश्चित गर्नु पनि राज्य तथा सम्बन्धित निकायको महत्त्वपूर्ण दायित्व हुन्छ।
मृत्युदण्ड आफैँमा गम्भीर र अपरिवर्तनीय सजाय हो। त्यसैले यस्तो फैसला न्यायिक प्रक्रिया, प्रमाणको मूल्याङ्कन र कानुनी पुनरावलोकनका अवसरको सन्दर्भमा पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यस घटनाले अपराधमा संलग्न व्यक्तिलाई कानुनी रूपमा जवाफदेही बनाउनुका साथै निर्दोष बालबालिकाको भविष्य जोगाउने जिम्मेवारीलाई समेत उजागर गरेको छ।
प्रतिक्रिया