राजदूत बन्ने गिरीबहादुर सुनारको सपना चकनाचुर

काठमाडौं । साउदी अरबका लागि नेपाली राजदूतमा प्रस्तावित गिरीबहादुर सुनारको नाम संसदीय सुनुवाइ समितिले सर्वसम्मतिले अस्वीकृत गरेको छ। व्यक्तिगत सम्बन्ध, महिला हिंसासम्बन्धी आरोप, आर्थिक लेनदेन र विगतका विवादले घेरिएका सुनारको नियुक्ति प्रक्रिया संसदीय सुनुवाइमै रोकिएको हो।

बुधबार भएको सुनुवाइका क्रममा सांसदहरूले सुनारको व्यक्तिगत आचरण, नैतिक चरित्र र उनीविरुद्ध परेका उजुरीबारे प्रश्न उठाएका थिए। सुनारले भने आफूमाथि लगाइएका आरोप अस्वीकार गर्दै पुरानो व्यक्तिगत विवादलाई उचालेर चरित्रहत्या गर्न खोजिएको दाबी गरेका थिए।

‘१३ वर्ष पुरानो विवाद उचालेर चरित्रहत्या गर्न खोजियो’

सुनुवाइका क्रममा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद मधुकुमार चौलागाईंले सुनारविरुद्ध परेका उजुरीका विषयमा प्रश्न उठाएका थिए। महिला हिंसा, आर्थिक लेनदेन र विभिन्न व्यक्तिलाई पद तथा अवसर दिलाइदिने भन्दै रकम उठाएको भनिएका विषयमा उनले स्पष्टीकरण मागेका थिए।

जवाफमा सुनारले सम्बन्धित महिलासँग विगतमा प्रेम सम्बन्ध रहेको स्वीकार गर्दै अहिले त्यसैलाई लिएर आफ्नो चरित्रमाथि प्रहार गरिएको जिकिर गरे। आफू विदेश गएपछि टेलिफोनमा विवाद भएको विषयलाई महिला हिंसाका रूपमा प्रस्तुत गरिएको उनको भनाइ थियो।

उनले आफूविरुद्धका आरोप निराधार रहेको दाबी गर्दै आफू महिला हिंसाविरुद्धको अभियानमा सक्रिय रहेको र हजारौँ महिलालाई आत्मरक्षासम्बन्धी तालिम दिएको विवरणसमेत प्रस्तुत गरेका थिए।

‘बच्चा आफ्नै प्रस्तावमा जन्मिएको हो’ भन्ने जवाफले थपियो विवाद

सुनुवाइका क्रममा व्यक्तिगत सम्बन्ध र बच्चाको जन्मबारे समेत प्रश्न उठेको थियो। यही प्रसंगमा सुनारले दिएको जवाफले बैठकलाई थप चर्चामा ल्यायो।

उजुरीमा सुनार र सम्बन्धित महिलाबीच प्रेम सम्बन्ध रहेको, बच्चाको विषयलाई लिएर विवाद भएको तथा महिलालाई धम्की दिइएको आरोप लगाइएको थियो। सुनारले भने आफूमाथिका आरोप अस्वीकार गर्दै घटनालाई पुरानो व्यक्तिगत विवादका रूपमा व्याख्या गरेका थिए।

यद्यपि, उजुरीमा लगाइएका आरोप र सुनारको प्रतिवादलाई अलग-अलग रूपमा बुझ्न आवश्यक छ। आरोप उठ्नु आफैँमा कसुर प्रमाणित हुनु होइन।

ललितपुर प्रहरीमा परेको निवेदन र मिलापत्रको कागजात

सुनारसँग सम्बन्धित विवादमा ललितपुर प्रहरीमा परेको निवेदनको विषय पनि संसदीय सुनुवाइमा उठेको थियो।

प्रहरी अभिलेखअनुसार, २०७५ माघ २९ गते ललितपुरको महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक सेवा केन्द्रमा निवेदन परेको थियो। उक्त विषयमा २०७५ फागुन १ गते मिलापत्रको कागजात बनेको विवरण समितिसमक्ष प्रस्तुत गरिएको थियो।

समितिले सम्बन्धित निकायबाट कागजात मगाएर घटनाबारे जानकारी लिएको थियो। सुनुवाइका क्रममा सांसदहरूले पुरानो उजुरी र त्यसको प्रक्रियाबारे प्रश्न उठाएका थिए।

आर्थिक कारोबारदेखि जर्मनीबाट डिपोर्ट भएको भनिएको विषयसम्म

सुनारविरुद्धको उजुरीमा आर्थिक लेनदेन, विभिन्न व्यक्तिलाई अवसर दिलाउने आश्वासन र जर्मनीबाट डिपोर्ट भएको भनिएको विषयसमेत उल्लेख गरिएको थियो।

अध्यागमन कार्यालयले जर्मनीबाट डिपोर्ट भएको भनिएको घटना करिब १४ वर्ष पुरानो भएकाले त्यससम्बन्धी विवरण उपलब्ध नभएको जनाएको थियो।

सुनारले पनि आफूविरुद्ध उठेका आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आफ्नो बचाउ गरेका थिए। तर राजदूतजस्तो संवेदनशील कूटनीतिक पदमा नियुक्तिका लागि प्रस्तावित व्यक्तिको नैतिक चरित्र र सार्वजनिक छविबारे प्रश्न उठेपछि उनको उम्मेदवारी विवादको केन्द्रमा रह्यो।

सांसदहरूले नाम फिर्ता लिन दिए सुझाव

सुनुवाइका क्रममा केही सांसदहरूले सुनारलाई आफ्नो नाम फिर्ता लिन सुझाव दिएका थिए। उनीहरूले राजदूत पदको प्रतिष्ठा, जिम्मेवारी र आवश्यक नैतिक मापदण्डलाई ध्यानमा राखेर निर्णय गर्नुपर्ने बताएका थिए।

एमाले सांसद पद्मा अर्यालले राजदूतजस्तो पदमा उच्च नैतिक चरित्र आवश्यक हुने धारणा राखेकी थिइन्। अन्य सांसदहरूले पनि सुनारविरुद्ध उठेका प्रश्नको गम्भीरताबारे आफ्नो धारणा राखेका थिए।

सुनारले भने आफ्नो नाम फिर्ता लिनेभन्दा पनि आरोपहरूको खण्डन गर्दै नियुक्तिका लागि आफ्नो पक्ष प्रस्तुत गरेका थिए।

सुनुवाइका क्रममा उनले प्रयोग गरेको ‘ल्याङ हान्न आएको’ भन्ने शब्दसमेत संसदीय अभिलेखबाट हटाउन समिति सभापति बोधनारायण श्रेष्ठले संसद् सचिवालयलाई निर्देशन दिएका थिए।

अन्ततः सर्वसम्मत अस्वीकृत

सुनुवाइका क्रममा उठेका प्रश्न र छलफलपछि संसदीय सुनुवाइ समितिले साउदी अरबका लागि प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारको नाम सर्वसम्मतिले अस्वीकृत गरेको हो।

सरकारले विभिन्न देशका लागि राजदूत सिफारिस गरेकोमा अन्य प्रस्तावित व्यक्तिहरूको नाम अनुमोदन गर्ने प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला सुनारको नाम भने अस्वीकृत भएको छ।

राजदूत नियुक्तिका लागि आवश्यक योग्यता, नैतिक चरित्र र सार्वजनिक जिम्मेवारीबारे उठेका प्रश्नले उनको सुनुवाइलाई विशेष चासोको विषय बनाएको थियो। सुनारले आरोप अस्वीकार गरे पनि समितिले उनको नाम अनुमोदन नगरेसँगै साउदी अरबका लागि नेपाली राजदूत बन्ने उनको प्रयासमा पूर्णविराम लागेको छ।