पाकिस्तान, टर्की र साउदीबीचको रक्षा सम्झौतामा के छ ?

काठमाडौं । सुरक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्न पाकिस्तान, साउदी अरब र टर्कीले शुक्रबार एक रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् । यसलाई ‘मक्का संयुक्त रक्षा सम्झौता’ नाम दिइएको छ ।

यस सम्झौता अनुसार तीन राष्ट्रमध्ये कुनै एकमाथि हुने आक्रमणलाई ती तीनै राष्ट्रमाथिको आक्रमण मानिनेछ ।

सम्झौताअन्तर्गत ती तीन देशले आपसी रक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्नेछन् । संयुक्त सैन्य अभ्यास, सुरक्षासम्बन्धी सूचनाको आदान प्रदान र सुरक्षा समन्वयमा सुधार ल्याउनेतर्फ प्रयासहरू केन्द्रित गरिनेछन् ।

 

सम्झौताअन्तर्गत ती तीन देशले आपसी रक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्नेछन् । संयुक्त सैन्य अभ्यास, सुरक्षासम्बन्धी सूचनाको आदान प्रदान र सुरक्षा समन्वयमा सुधार ल्याउनेतर्फ प्रयासहरू केन्द्रित गरिनेछन् । साथै, ती तीन राष्ट्रबीच रणनीतिक सहयोग पनि सुदृढ पारिनेछ ।

यस सम्झौताले तीनवटै राष्ट्रका विशिष्ट सैन्य क्षमताहरूलाई एकताबद्ध गर्दछ ।

पाकिस्तानसँग युद्धको व्यापक अनुभव भएको सेना, विशाल हतियार भण्डार र आणविक हतियारहरू छन् । आणविक हतियार भएको यो एकमात्र मुस्लिम बहुलता भएको राष्ट्र हो ।

साउदी अरब महत्त्वपूर्ण आर्थिक शक्तिको धनी छ र यस्तो सैन्य सहकार्यका लागि आवश्यक आर्थिक स्रोत तथा अन्य प्रकारका सहयोग उपलब्ध गराउन सक्षम छ ।

टर्की नेटोको एक प्रमुख सदस्य हो, जससँग अत्याधुनिक ड्रोन प्रविधि र सुदृढ रक्षा उद्योग रहेको छ ।

अन्य राष्ट्रहरूमा अमेरिकी सुरक्षा नीतिका सम्बन्धमा प्रश्नहरू उठिरहेको वर्तमान अवस्थामा नयाँ सैन्य गठबन्धनहरूको आवश्यकता अझ बढेको छ ।

अल जजिराका अनुसार साउदी अरब र केही हदसम्म टर्कीले लामो समयदेखि अमेरिकालाई एक प्रमुख सुरक्षा साझेदारका रूपमा मान्दै आएका छन् ।

 

अल जजिराका अनुसार साउदी अरब र केही हदसम्म टर्कीले लामो समयदेखि अमेरिकालाई एक प्रमुख सुरक्षा साझेदारका रूपमा मान्दै आएका छन् ।

तर, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वमा अमेरिकी विदेश नीतिलाई लिएर बढ्दो अनिश्चितताका बीच धेरै मुलुकहरूले अन्य विकल्पहरूको खोजी गरिरहेका छन् । ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रहरूले आफ्नो सुरक्षाको जिम्मेवारी अझ बढी आफैले वहन गर्नुपर्ने कुरा स्पष्ट रूपमा बताएको छ ।

मध्यपूर्वमा पनि अमेरिकी विदेश नीतिमा इजरायलले उच्च प्राथमिकता पाउने गरेकोमा चिन्ता व्यक्त गरिँदै आइएको छ । फलस्वरूप, साउदी अरब र अन्य राष्ट्रहरूका लागि आफ्नो सुरक्षाका निम्ति नयाँ उपायहरूको खोजी गर्नु आवश्यक मानिएको छ ।

यो सम्झौता यस्तो समयमा भएको छ, जब मध्यपूर्वमा इजरायल र इरानबीचको तनाव निरन्तर बढिरहेको छ । पाकिस्तान फेब्रुअरीदेखि नै अफगानिस्तानसँगको सीमा झडपमा मुछिएको छ । साथै, मे २०२५ मा पाकिस्तान र भारतबीच केही दिनसम्म गोली हानाहानको घटना पनि भएको थियो ।

यसैबीच, साउदी अरबले इरान र उसका सहयोगी समूहहरूबाट बारम्बार आक्रमणको सामना गरिरहेको छ ।

टर्कीले पनि लामो समयदेखि आफ्नै सीमाभित्र र बाहिर रहेका कुर्दिश सशस्त्र समूहहरूसँग संघर्ष गर्दै आएको छ । इजरायलसँगको तनाव पनि बढेको छ । यस्तो पृष्ठभूमिमा यी तीन राष्ट्रले आ–आफ्ना सैन्य शक्तिलाई एकीकृत गरी सम्भावित खतराविरुद्ध एकअर्कालाई बलियो बनाउने प्रयास गरेका छन् ।