काठमाडौं । फिफा विश्वकपको इतिहासमा विजेता टोलीहरूको नाम सुनौलो अक्षरले लेखिएको भएता पनि उपाधि जित्ने अन्तिम खुड्किलोमा पुगेर झिनो अन्तरले चुक्दा टोलीहरूले भोग्ने पीडा पनि उत्तिकै गहिरो हुन्छ ।
फुटबलको यो भव्य प्रतियोगितामा यस्ता सशक्त टोलीहरू पनि देखिएका छन्, जसले पूरै प्रतियोगितामा वर्चस्व कायम गरे पनि फाइनलको निर्णायक खेलमा भने भाग्यले उनीहरूलाई साथ दिएन ।
आउनुहोस्, फिफा विश्वकपको इतिहासमा सबैभन्दा बढी फाइनल खेल हारेका टोलीहरूको सूचीमाथि एक नजर राखौँ ।
जर्मन : ४ पटक उपविजेता
जर्मन फुटबल टोलीलाई विश्वकपको इतिहासमा सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन निरन्तर कायम राख्ने टोलीहरूमध्ये एक मानिन्छ । चार पटक विश्व च्याम्पियन बन्न सफल भएता पनि यस टोलीको नाममा एउटा अवांछित कीर्तिमान पनि दर्ता छ, त्यो हो जर्मनीले कीर्तिमानी रूपमा चारपटक फाइनलमा हार बेहोरेको छ । सन् १९६६ मा इङ्गल्याण्डविरुद्धको खेलमा एउटा विवादास्पद गोलका कारण उनीहरूले पहिलो हारको सामना गर्नुपरेको थियो । त्यसपछि उनीहरूले लगातार दुईवटा फाइनलमा हार बेहोरेका थिए, सन् १९८२ मा इटालीसँग र त्यसपछि सन् १९८६ मा डिएगो म्याराडोनाको अर्जेन्टिनासँग ।
यस्तो घटना अन्तिमपटक सन् २००२ मा भएको थियो, जब रोनाल्डोको जादुमयी ब्राजिलियन टोलीले जर्मनीको पाँचौं पटक च्याम्पियन बन्ने सपना चकनाचुर पारिदिएको थियो ।
अर्जेन्टिना : ४ पटक उपविजेता
फाइनलमा सबैभन्दा बढी पटक पराजित भएको कीर्तिमानमा अब अर्जेन्टिनाले जर्मनीसँग बराबरी गरेको छ । अर्जेन्टिनाका लागि निराशाको यो शृङ्खला फुटबल इतिहासको सुरुवाती चरणबाटै सुरु भएको थियो, जब सन् १९३० मा आयोजित पहिलो फिफा विश्वकपको फाइनलमा उनीहरू उरुग्वेसँग ४–२ ले पराजित भएका थिए । त्यसपछि सन् १९९० मा इटालीको भूमिमा जर्मनीले पेनाल्टीमार्फत अर्जेन्टिनासँग सन् १९८६ मा भोगेको हारको बदला लियो । सन् २०१४ मा लियोनेल मेस्सी उपाधिको अत्यन्त नजिक पुगे पनि अतिरिक्त समयमा जर्मनीका मारियो गोट्जेले गरेको गोलका कारण अर्जेन्टिना उपविजेतामा सीमित भयो । अब, सन् २०२६ को फाइनलमा पनि मेस्सीको नेतृत्वमा रहेको टोलीले स्पेनको बलियो रक्षापंक्ति तोड्न सकेन र १–० को झिनो अन्तरले पराजित हुँदै चौथो पटक उपविजेता बन्यो ।
नेदरल्यान्ड्स : तीनपटकको उपविजेता
फुटबलको दुनियाँमा नेदरल्यान्ड्सलाई सबैभन्दा अभागी टोली भन्नु गलत हुने छैन । सन् १९७० को दशकमा जोहान क्रुफको नेतृत्वमा रहेको टोलीले सुरु गरेको ‘टोटल फुटबल’को आकर्षक शैलीले सारा विश्वलाई मन्त्रमुग्ध पारेको थियो । यति हुँदाहुँदै पनि यो टोली तीनपटक फाइनलमा पुग्यो तर हरेक पटक रित्तो हात फर्कियो । सन् १९७४ र १९७८ मा उनीहरूले आयोजक राष्ट्रहरू क्रमशः पश्चिम जर्मनी र अर्जेन्टिनाविरुद्ध लगातार हार बेहोर्नुपरेको थियो ।
त्यसपछि, दक्षिण अफ्रिकामा खेलिएको सन् २०१० को फाइनलमा स्पेनका आन्द्रेस इनिएस्टाले अतिरिक्त समयमा गरेको गोलले नेदरल्यान्ड्सलाई पुनः उपाधि जित्नबाट वञ्चित गरायो । यही घटनाका कारण उनीहरूले ‘बिना ताजका राजा’को उपनाम पाएका छन् ।
यस सूचीमा लामो समयसम्म फुटबल जगतमा दबदबा कायम राखेका तर केही निर्णायक क्षणहरूमा फाइनलको दबाब थेग्न नसकेका धेरै टोलीहरू समावेश छन् । हंगेरीको टोलीलाई सर्वकालीन उत्कृष्ट टोलीहरू मध्ये गनिन्छ तैपनि सन् १९३८ र १९५४ का फाइनलहरूमा उनीहरू अप्रत्याशित हारको सिकार भएका थिए ।
यसैबीच, पाँच पटकको विजेता ब्राजिल सन् १९५० मा आफ्नै घरेलु मैदानमा उरुग्वेसँग र सन् १९९८ मा फ्रान्ससँग फाइनल खेलमा पराजित भएको थियो ।
चार पटकको विजेता इटाली सन् १९७० र १९९४ दुवै पटक ब्राजिलसँग फाइनलमा पराजित भयो । फ्रान्स सन् २००६ को फाइनलमा इटालीसँग, जुन खेल जिदानले पाएको ‘रेड कार्ड’ का कारण चर्चामा रह्यो र कतारमा भएको ऐतिहासिक २०२२ को फाइनलमा पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिनासँग पराजित भएको थियो ।
यस सूचीमा चेकोस्लोभाकिया पनि समावेश छ, यद्यपि पछि यो देश दुई अलग राष्ट्रमा विभाजित भइसकेको छ ।










प्रतिक्रिया