चिसोमा औंला किन सुन्निन्छन् ? मूल कारणहरू र रोकथामका उपायहरू

काठमाडौं । जाडोको आगमनसँगै, धेरै मानिसहरूले औंला र औंलाहरूमा सुन्निने, रातो हुने, तीव्र चिलाउने र जलनको अनुभव गर्छन् ।

यो समस्या गृहिणीहरूमा बढी सामान्य छ। यो अवस्थालाई चिकित्सकीय रूपमा चिल्ब्लेन्स वा पेर्नियो भनिन्छ । यो कुनै संक्रमण होइन, बरु अचानक तापक्रम परिवर्तन हुँदा शरीरको असामान्य प्रतिक्रिया हो । जब हामी अचानक अत्यधिक चिसो र गर्मीको सम्पर्कमा आउँछौं, हाम्रो छाला मुनिका स–साना रक्तनलीहरू द्रुत रूपमा फैलिन थाल्छन् ।

चिसोले यी रक्तनलीहरू पहिले साँघुरो हुन्छन् र त्यसपछि द्रुत रूपमा फैलिन्छन्, तिनीहरूलाई क्षति पु¥याउँछन् । यो क्षतिले रक्तनलीहरूबाट वरपरका तन्तुहरूमा तरल पदार्थ चुहिन जान्छ, जसले गर्दा औंलाहरूमा सुन्निने, रातो हुने र दुखाइ हुन्छ । पहिले नै कमजोर रक्तसञ्चार भएका मानिसहरूमा चिल्लो रोग बढी सामान्य हुन्छ । यो पीडादायी समस्याबाट बच्नको लागि, हामीले न्यानो लुगा लगाउनु मात्र होइन तर चिसो र गर्मी बीच सन्तुलन कायम राख्न पनि सिक्नु आवश्यक छ ।

चिलब्लेनको मूल कारण रक्तनलीहरूको अनियन्त्रित फैलावट हो । चिसोको सम्पर्कमा आउँदा, औंलाहरूमा रहेका साना रक्तनलीहरू गर्मी बचत गर्न द्रुत रूपमा साँघुरो हुन्छन् । तर जब तपाईं अचानक न्यानो ठाउँमा आउनुहुन्छ (जस्तै हिटरको नजिक वा तातो पानीमा), यी रक्तनलीहरू धेरै छिटो फैलिन्छन् । यो अचानक फैलावटले तिनीहरूलाई क्षति पु¥याउँछ, जसले गर्दा तरल पदार्थ चुहिने र सुन्निने हुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस् – स्वास्थ्य सुझावहरूः धेरै कम मानिसहरूलाई यो जडीबुटीको बारेमा थाहा छ, यो आयुर्वेदिक औषधि पाचनको लागि ’रामबाण’ हो ।

गृहिणी महिलाहरू प्रायः भान्सामा काम गर्छन्, जहाँ तिनीहरू लामो समयसम्म पानीको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहन्छन् । चिसो पानी र औंलाहरूमा ओसिलोपनको सम्पर्कले पनि यो समस्या बढ्न सक्छ ।

यस अवस्थाबाट बच्नको लागि विज्ञहरूले पानीमा लामो समयसम्म सम्पर्कबाट बच्न आरामदायी जुत्ता लगाउन सिफारिस गर्छन् । ध्यान राख्नुहोस् कि जाडोमा टाइट जुत्ता लगाउनाले रक्तसञ्चारमा पनि प्रतिबन्ध लगाउँछ, औंलाहरूमा उचित रक्तसञ्चार रोक्छ, समस्या अझ बढ्छ ।

चिलब्लेनबाट बच्ने पहिलो र सजिलो उपाय भनेको चिसोसँग बिस्तारै व्यवहार गर्नु हो । चिसोबाट घर फर्केपछि अचानक हात र खुट्टा न्यानो नगर्नुहोस् । हीटरको छेउमा नबस्नुहोस् वा तुरुन्तै तातो पानीमा नराख्नुहोस् । बरु, सुक्खा कपडाले आफ्नो हात र खुट्टाको ओसिलोपन पुछ्नुहोस् । त्यसपछि, तोरीको तेलले बिस्तारै मालिस गर्नुहोस् । यसले तपाईंको औंलाहरूलाई सामान्य तापक्रममा फर्काउनेछ । त्यसपछि, तिनीहरूलाई बिस्तारै न्यानो हुन दिनुहोस् ।

सुरक्षाका साथ यी सावधानीहरू अपनाउनुहोस्ः

• बाहिर जाँदा सधैं पन्जा र न्यानो, आरामदायी जुत्ता लगाउनुहोस् ।
• रक्तसञ्चार सुधार गर्न, हरेक दिन बिस्तारै मालिस गर्नुहोस् ।
• लामो समयसम्म आफ्नो औंला र औंलाहरूलाई पानीमा नदेखाउनुहोस् ।
• नियमित हल्का व्यायामले पनि रक्तसञ्चारमा सुधार ल्याउँछ ।